خال لب دوست

پيامبر اكرم پيش از آن كه علي را با نص صريح به عنوان جانشين پس از خود تعيين و منصوب كند، همه عوامل و زمينه هاي لازم را براي تحقق اين هدف مهيا ساخته بود. او از يك طرف به تربيت شخصيت علي براي رهبري و هدايت امت و فراهم كردن مستلزمات آن كه داشتن علم، معرفت و تجربه است همت گماشت و از طرف ديگر به بسترسازي مناسب اهتمام ورزيد تا علي بتواند نقش رهبري و هدايتگري را ايفا كند.
رسول خدا به خوبي مي دانست كه ممكن است نص صريح ايشان يا به اصطلاح دليل لفظي در خصوص انتصاب علي براي جانشيني اش، به آساني از سوي عده اي ناديده گرفته شود و يا با يك سري توجيهات كنار گذاشته شود، چرا كه مساله حكومت و خلافت كه برخوردار از جاذبه هاي مادي ومعنوي است، ممكن بود عده اي راحتي با انگيزه هاي خيرخواهانه اما غلط همچون حفظ اتحاد امت و جلوگيري از اختلاف و تفرقه و امثال آن وادار كند كه دليل لفظي يا همان نص صريح پيامبر را ناديده بگيرند.
اين پيش بيني ها ايجاب مي كرد كه آن حضرت براي تثبيت آنچه درباره جانشين خود تصريح كرده بود و تبديل آن به شاخص عيني و غيرقابل انكار، به راهكاري موثرتر بينديشد و حضرت زهرا را براي اين ماموريت برگزيند. ايشان با بيان احاديثي كه در آنها خشنودي و خشم زهرا همان خشنودي و خشم خداوند دانسته شده است، برجستگي خاصي به او بخشيد و او را به عنوان شاخص و معيار تعيين مشروعيت زمامدار و حكومت پس از خود معرفي كرد. بر اين اساس موضعگيريها و سخنان زهرا جاي هيچ تاويل و توجيه و اما و اگر نداشت چون او در جريان مستقيم تمام مسائل بود.

به اين ترتيب دو حالت احتمال داشت به وجود آيد: يا حاكمان جامعه كه پس از پيامبر بر سر كار مي آمدند سخن زهرا را مبني بر انتخاب علي به جانشيني بلافصل پيامبر، تصديق مي كردند و به آن اعتراف مي نمودند و در نتيجه علي را به عنوان جانشين پيامبر مي پذيرفتند كه اين همان هدف مورد نظر پيامبر بود و يا اينكه سخنان او را كذب خوانده و او را به اشكال گوناگون تكذيب مي كردند كه اين امر موجب ناخشنودي و خشم زهرا مي شد، و چون به تعبير پيامبر خشم زهرا همان خشم خداوند بود، در نتيجه حاكمان و زمامداران تكذيب كننده سخنان زهرا، خشم و ناخرسندي خداوند را براي خود فراهم مي كردند.
معلوم است كه حاكم و خليفه اي كه مورد خشم خداوند است امكان ندارد بتواند مجري شريعت خداوندي باشد و اصولا چگونه مي توان اختيار و زمام دين خدا و قوانين شريعت را به دست كسي سپرد كه خداوند از او ناراضي و خشمگين است؟ آيا جز اين است كه دين واقعي در صورت اطاعت خالصانه از خداوند متعال تحقق مي يابد، چنانكه در قرآن مي فرمايد: "به پروردگارت سوگند كه آنها مؤمن نخواهند بود مگر اينكه در اختلافات خود، تو را به داوري بطلبند و سپس از داوري تو در دل خود احساس ناراحتي نكنند و كاملا تسليم باشند."(نساء/65)
براين اساس آيا مي توان حكومتي را مشروع و صالح و حاكم آن را جانشين خدا در روي زمين و ولي امر واجب الاطاعه مسلمين تلقي كرد در حالي كه خداوند از او ناراضي و خشمناك باشد؟
آنچه در بالا گفته شد يك استدلال منطقي است و جاي شگفتي هم ندارد. چون در قرآن نيز بدان پرداخته شده و حتي از شيوه هاي مهم قرآن براي دفاع از اصول و ارزشها و نشان دادن ميزان همراهي ملتها با اين اصول و ارزشها و در نهايت تشخيص خط صحيح از خط انحرافي به شمار مي رود. شايد يكي از نمونه هاي برجسته كاربرد اين شيوه استدلالي در قرآن، مربوط به ماجراي طالوت باشد، آنگاه كه خداوند مي فرمايد: "وهنگامي كه طالوت (به فرماندهي لشكر بني اسرائيل منصوب شد و) سپاهيان را با خود بيرون برد، به آنها گفت: خداوند شما را بوسيله يك نهر آب امتحان مي كند، هر كس كه (به هنگام تشنگي) از آن بنوشد، از من نيست و هر كس كه از آن نخورد جز به اندازه يك مشت دست، از من است. پس بجز عده كمي، همگي از آن آب نوشيدند. هنگامي كه او (طالوت) و افرادي كه با او ايمان آورده بودند (و از بوته آزمايش سالم بدر آمدند) از آن نهر عبور كردند (از كمي نفرات خود ناراحت شدند و عده اي) گفتند: امروز ما توانايي مقابله با جالوت و سپاهيان او را نداريم. اما آنها كه مي دانستند خدا را ملاقات خواهند كرد گفتند: چه بسيار گروه هاي كوچكي كه به فرمان خدا بر گروه هاي بزرگي پيروز شدند و خداوند همراه با صابران است."(بقره/249)

--------------------------------------------------------------------------------

2

در اين آيه شريفه شاخص و معيار سنجش ايمان، نوشيدن صرفا اندكي آب به اندازه يك مشت و نه بيشتر معين شده، كه شاخص و معياري محسوس و عيني براي شناخت مؤمن از غير مؤمن و فرمانبر از نافرمان به شمار مي رود. حال بر طبق اين آيه، چه مانعي دارد كه زهرا دخت پيامبر- كه خداوند با خشنودي او خشنود است و با خشم او خشمگين- معيار و شاخص حسي و عيني و حقيقي براي سنجش صحت و سقم روند سياسي حاكم پس از پدرش باشد؟
نمونه ديگر چنين استدلالي مربوط به "باب حطه" است. قرآن مي فرمايد: (و به خاطر بياوريد) زماني را كه گفتيم در اين شهر (بيت المقدس) وارد شويد و از نعمت هاي فراوان آن از هر جا مي خواهيد بخوريد و از باب (در معبد بيت المقدس) با خضوع و خشوع وارد شويد و بگوئيد حطّه (خدايا گناهان ما را بريز)، تا خطاهاي شما را ببخشيم و به نيكوكاران پاداش بيشتري خواهيم داد."(بقره/58)
در اين آيه، خداوند ورود از در معبد و گفتن عبارت حطّه (خدايا گناهان ما را بريز) را شاخص حقيقي براي شناخت ايمان معين كرده است.
قرطبي در تفسير خود مي گويد: بني اسرائيل قصد داشتند برخلاف آنچه خداوند فرمان داده بود عمل كنند، آنان از دستور خدا سرپيچي كردند و دست به استهزاء زدند، خدا هم آنان را با پليدي عذاب كرد(1)(1)
به گفته قرطبي دري كه خداوند دستور داد بني اسرائيل از آن وارد شوند يكي از درهاي بيت المقدس بود كه امروزه به نام "باب حطّه" يا "باب القبه" معروف است كه موسي و بني اسرائيل به سمت آن نماز مي خواندند.
ابوسعيد خدري گويد؛ از پيامبر شنيدم كه فرمود: "به تحقيق اهل بيت من در ميان شما مانند كشتي نوح هستند كه هركس سوار آن شود نجات مي يابد و هركه از آن باز ماند غرق مي شود و (نيز) مثل اهل بيت در ميان شما مانند باب حطه در ميان بني اسرائيل است كه هركس از آن باب وارد شود مورد بخشش خداوند قرار مي گيرد.(2)(2) همچنين آن رسول گرامي بنا به نقل دارقطني از ابن عباس، فرمود: "علي ابن ابيطالب باب حطه است كه هركس از طريق آن وارد شود مؤمن است و هركس از آن خارج شود كافر است.(3)(3)
پانوشتها
1- تفسير قرطبي 1/411
2- مجمع هيثمي 9/167
3- الجامع الصغير سيوطي 2/56- الصواعق المحرقه ص75 چاپخانه يمنيه قاهره

--------------------------------------------------------------------------------

3

موضوع بحث ما با مثل كشتي نوح نيز انطباق دارد كه مؤمنان سوار آن شدند و كافران از سوار شدن در آن خودداري كردند و در واقع سوار شدن به كشتي، معيار و شاخص براي شناخت درستي راه راست از گمراهي و شناخت مؤمنان از غيرمؤمنان بود. حال بايد گفت اگر "وارد شدن از در معبد يا باب حطه" به عنوان معياري محسوس و عيني براي سنجش ايمان و اعتقاد محسوب مي شود، چرا رضايت و خشنودي ميوه دل پيامبر به عنوان معيار و شاخص راستين در امر خلافت پس از رحلت رسول الله نباشد؟ و چرا نبايستي با اين معيار، درستي يا نادرستي روند حاكميت پس از پيامبر سنجيده شود؟ بويژه آنكه ارزش و قداست ديني جايگاه فاطمه در نزد خداوند متعال و پيامبرش، بسي والاتر و بزرگتر از شاخص هاي مادي همچون باب حطه يا نهر يا كشتي است؛ و چرا اين گونه نباشد كه او پاره تن پيامبر برگزيده خدا و روح و جان او و شاخساري از درخت نبوت بود؛ او دليل و معياري زنده و مصداق حق و حقيقت بود كه از زبان نبوت سخن مي گفت، و پدرش او را ذخيره كرده بود تا حركت اسلام را پس از خود تداوم بخشد و بدين ترتيب بود كه او يكي از دشوارترين مأموريت ها را بر دوش گرفت تا پس از پدر آن را به انجام برساند، مأموريتي براي تثبيت خط امامت و تقويت پايه هاي ولايت.
چرا فاطمه؟
حال اين سؤال مطرح مي شود كه چرا رسول اكرم دخترش فاطمه را براي چنين مأموريتي برگزيد؟
حقيقت اين است كه دلايل متعددي براي اين انتخاب قابل طرح است كه ما در اينجا به جهت اختصار به چند دليل اشاره مي كنيم:
1- زهرا دختر رسول الله و وارث و يادگار او و امتداد وجود آن حضرت بود. وي خلقاً و خلقاً به پدرش شباهت داشت و ويژگي ها و همچنين خصايص منحصر به فرد پدر بزرگوارش در شخصيت او نيز متجلي بود كه اين خود امتياز عاطفي بزرگي براي فاطمه فراهم مي كرد و مي توانست تأثير زيادي بر طبقات مختلف جامعه بگذارد و آنان را از نظر روحي و رواني آماده كند تا پذيراي سخنان زهرا درباره آينده اسلام پس از پيامبر و برنامه ريزي هاي رسول خدا براي خليفه آينده باشند.
در عرصه عمل هم، مي بينيم زماني كه زهرا تصميم گرفت از حق علي در زمينه خلافت دفاع كند، به مسجد رفت و با ايراد خطابه اي براي مسلمانان كه در تاريخ معروف است، موجب ايجاد تكان شديد در دل هاي

--------------------------------------------------------------------------------

4

آنان شد، تا حدي كه خليفه دوم را بر آن داشت ابتدا با ملاطفت و نرمي با فاطمه رفتار كند و وقتي تأثير سخنان او غيرقابل تحمل گرديد با شدت و خشونت عمل كرد.
حركت فاطمه و خطابه او در مسجد وضعيت سياسي موجود را در معرض تهديد قرار داد، طوري كه نزديك بود انصار بر ضد خليفه دست به قيام بزنند.
2- زهرا شخصيتي است كه همه طوايف و مذاهب مسلمانان بالاتفاق او را پاكيزه ترين، پاكدامن ترين و باتقواترين فرد جامعه در ميان زنان و مردان مي دانند، آيا درباره او كه سرور زنان در دنيا و آخرت است، جايي براي شك و شبهه درباره شخصيت و سخنانش باقي مي ماند، در حالي كه رسول برگزيده خدا بارها بر بالاي منبر و يا در مسجد و يا ميان اصحاب خود از او به نيكي ياد مي كرد و زبان به تجليل و ستايش از او مي گشود؟ و چرا اين گونه نباشد، كه خداوند عزوجل خشم و خشنودي خود را به خشم و خشنودي فاطمه مرتبط ساخته است؟
اگر مي بينيم كه سياست بازان زمان، نيكي ها و صفات مثبت و پسنديده علي را زشت قلمداد كردند و مواضع و اقدامات و خدمات او به اسلام و فداكاري هاي بزرگ اين مرد راستين را وارونه جلوه دادند و طوري شد كه گويا او مي بايست پس از وفات پيامبر تاوان اين همه خوبي ها را مي داد و از اين بابت مواخذه مي گرديد، در مورد فاطمه اين گونه نبود؛ مخالفان علي اگر انتقادهايي را متوجه او مي كردند نمي توانستند آنها را متوجه فاطمه كنند، و دستگاه خلافت با وجود همه مخالفت هاي فاطمه با ابوبكر و عمر، نتوانست بهانه و دليلي عليه او اقامه كند و يا انتقادي از او به عمل آورد، جز آنكه در حق او گفته شد: او همسر علي است كه آتش را به خانه خود مي كشد و امثال اين قبيل اظهارات. اما در هر حال مخالفان هيچ گاه نتوانستند درستي موضع و حركت فاطمه را زير سؤال ببرند و يا درباره شخصيت و موقعيت او ترديد ايجاد كنند.
3- برخورداري از شجاعت بي نظير كه فاطمه را قادر ساخت در برابر دستگاه خلافت، موضعي قاطع و حتي قاطع ترين موضع را اتخاذ كند در حالي كه بسياري از كساني كه پيرامون علي گردآمده بودند و يا آنهايي كه هنوز مسئله جانشيني پيامبر برايشان جانيفتاده بود هيچگاه دست به چنين كاري نزدند. بررسي و ارزيابي اقدامات فاطمه پس از رحلت پيامبر اين مسئله را بوضوح براي ما روشن مي كند.

--------------------------------------------------------------------------------

5

ترديدي نيست كه رسول خدا از ويژگي هاي زهرا شناخت و آگاهي كامل داشت. يكي از اين ويژگي ها شجاعت وي بود كه مأموريت دفاع از مسئله جانشين برحق پيامبر، نياز فراوان به چنين شجاعتي داشت؛ بخصوص در آن فضاي امنيتي و سياسي زمان پيش و پس از بيعت با خليفه دوم كه برطبق حقايق تاريخي موجود، رعب و خشونت، منطق حاكم بر جامعه بود و همين امر باعث شد بسياري از شخصيت ها و موجهين آن روزگار، از اتخاذ مواضعي مورد انتظار از آنان، خودداري كنند.
4- زهرا از دوجنبه به موضع جانشيني پس از پيامبر احاطه كامل داشت: نخست ضرورت اينكه علي جانشين بلافصل پس از پيامبر باشد و تأثير مثبتي كه اين انتخاب برآينده اسلام مي گذاشت و تنها ضامن حفظ سلامت روند اسلام بشمار مي رفت؛ و ديگر، بوجود آمدن شرايط بحراني و خطرناك كه با كنارگذاشتن علي از خلافت و تأثير منفي آن بر روند اسلام و جريان آن در زندگي پيش مي آمد.
ماشكي نداريم كه حضرت زهرا رسول اكرم را در خصوص زمينه سازي براي جانشيني علي به طور كامل همراهي كرده و به اهميت و حساسيت اين موضوع آگاه بود. از اين رو طبيعي بود كه او به اين مسئله اهتمام جدي نشان دهد و با شناخت ضرورت و اهميت آن، از جانشيني علي دفاع كند.
براين اساس انتخاب فاطمه از سوي رسول خدا براي ادامه اين راه كاملاً طبيعي بود، و حتي ضرورت ها و بايسته هايي چند ايجاب مي كرد كه پيامبر، حتماً فاطمه را براي ايفاي اين نقش برگزيند.

--------------------------------------------------------------------------------

6

حضرت زهراالگوي بازپس گيري حق
ما بايد ائمه را الگو خود قرار دهيم شما ببينيد حضرت زهرا چه شجاعانه و بي باكانه راه گرفتن حقشان به شهادت رسيدند
آري اسلام به همه حتي به زنان دستور دفاع از حق و حقوق خود مي دهد هر چند بعد از رحلت پيامبر  عده اي از اين راه منحرف شدند ولي با شروع انقلاب اسلامي دوباره به زنان مسلمان ما اجازه پيدا كردند كه از حق خود و جامعه خود دفاع كنند زن در جامعه ما آزاد شد و كرامت و عزتي دوباره يافت ديگر كسي به او به عنوان كالا براي كسب سودهاي كلان نگاه نمي كرد بر خلاف آزادي هاي موجود در كشورهاي غربي كه زن را به اسارت شهوت و هواي نفساني در آمده و آزادي آنها دروغي بيش نيست بلكه اسارت است آن هم بدترين نوع اسارت كه اسارت جنسي است البته با ظهور انقلاب همه آزادي يافتند را به راحتي سخن بگويند و بحث كنند ولي بايد قبول كرد كه سهم زنان از اين آزادي بيشتر بود. ولي بعد ازجنگ و شهادت بسياري از شخصيتهاي بارز انقلاب و رحلت امام (ره)يك عده ار مسئولين ما كه اعتقادات آنچناني نداشتند و يا فقط به حفظ ظاهر پرداخته بودند فراموش كردند سخنان امام(ره)وتذكرات نقام معظم رهبري را و به دنبال هواي نفس رفتند و فراموش كردند كه مسئولين انقلا ب ما خدمت گذار هستند ولي اين عده با ساختن برجهاي آنچناني و در شيشه كردن خون مستضعفان براي خود كاخها ساختند و متاسفانه از آن طرف هم روحيه انتقاد و طلب حق مردم نيز فروكش كرده بود و اين عده راحتتر جولان مي دادند آري انقلاب ما مردمي بود ولي متاسفانه مردم فكر مي كردند چون انقلاب كردن ديگر وظيفشان تمام شده در حال كه مسئوليت آنها سنگينتر شده و آنها وظيفه محافظت از اين امانت الهي را برعهده دارند و بايد در اين مسير بايد آن عده فاسد را بازخواست كنند و جواب بخواهند نبايد به آنها اجازه مي دادند كه كاخ نشين شوند و از بيت المال براي خود كاخها بسازند يا از بيت المال حقوق هاو پاداش هاي آنچناني دريافت كنند ولي اين مهم تحقق نيافت و آن عده هر روز گردنشان كلفت تر شد حال كار به جايي كشيده كه قوه قضاييه توان مقابله با اين افراد را ندارد (حال به دلايل مختلف) ولي رهبر معظم انقلاب با پيام هاي كارساز و سازنده خودشان به خصوص با نامگذاري امسال به نام سال پاسخگويي به مردم به ما ياد دادند كه از مسئولين خود
جواب بخواهيم و انتقاد كنيم و آنها نيز خود را ملزم به پاسخگويي كردند يعني روحيه انتقاد پس ما بايد از مسئوليني مثل وزير راه كه ميلياردها تومان پول بيت المال را اسراف مي كنند بايد جواب بخواهيم بايد عرصه را بر اين عده تنگ كنيم اين انقلاب با خون هزاران هزار شهيد بدست آمده شهدايي كه بهترين هاي ما بودند پس چگونه اجازه مي دهيم كه آن عده در اين مملكت اسلامي جولان بدهند و براي تامين منافع خود تيشه به ريشه انقلاب بزنند به خصوص اين وظيفه بر عهده جوانان امروز يعني تمام ماست ما وظيفه حفظ اين انقلاب كه حاصل خون هزاران شهيدي است كه با نثار خون پاكشان اين درخت انقلاب را آبياري نمودن و حال وظيفه ماست كه اين انقلاب را به پيشرفت و ترقي برسانيم
با اميد آن روز
حسن كهريزي
وبلاگ هيئت امام حسن مجتبي عليه السلام

--------------------------------------------------------------------------------

7

دوسوال ازمحضر استاد علامه عسكري
جايگاه حضرت زهرا در ميان معصومين چگونه است؟
رفتار پيامبر كه براي ما حجت است، خود بيانگر عصمت و نهايت كمال حضرت زهرا مي باشد. به عنوان نمونه عر ض كنم، هر موقعي كه وقت نماز مي شد، بلال پس از اذان به درب منزل پيامبر مي آمد و عرض مي كرد «الصلاة الصلاة» پيامبر بعد از نزول آيه تطهير، همين كار را با درب منزل حضرت زهرا مي كرد. پيامبر چهارچوب درب خانه حضرت زهرا را مي گرفت و مي فرمود: «السلام عليكم يا اهل بيت النبوة. الصلاة الصلاة» و نيز در برخي آيات كه در شأن نزول حضرت علي نازل شده است، حضرت زهرا هم شريك است. همانند آيه تطهير، آيه مباهله، آيه مودت و... . اگر بخواهيم در يك كلمه خلاصه كنيم به حديث كفو اشاره مي كنيم كه حضرت صادق فرمودند: «اگر خداوند متعال، حضرت علي را خلق نكرده بود بر روي زمين از حضرت آدم به بعد، كفو و همتايي براي حضرت زهرا وجود نداشت».
مقداري در مورد حديث كسا صحبت بفرماييد؟
واقعه حديث كسا از متواترات و ضروريات دين ماست و مانند حديث غدير است. منكر آن، منكر اسلام است، اما داستان حديث كسائي كه بعد از مرحوم حاج شيخ عباس قمي به عنوان ملحقات به مفاتيح افزوده شده، روايتي است بي سند كه فخرالدين طريحي در كتاب «منتخب» نقل مي كند. در اين باره به كتاب «حديث الكساء في كتب مدرسه الخلفا و مدرسه اهل البيت» به قلم اين جانب مراجعه نماييد. مرحوم حاج شيخ عباس قمي درباره حديث كسا مي فرمايند: «اما حديث معروف به كسا كه در زمانه ما شايع شده است، به اين كيفيت در كتب معتبره معروفه و اصول حديث و مجامع متقنه محدثين ديده نشده و مي توان گفت از خصائص كتاب «منتخب» است» (منتهي الآمال، ج 1، ص 446) طبع قديم و چاپ هجرت 1/821

--------------------------------------------------------------------------------

8

وصيتنامه حضرت فاطمه زهرا  :
« و اينك در حالي هستم ميان اندوه و غم بسيار ؛ فقدان پيامبر ؛ و ظلمي كه نسبت به وصي او انجام شده ؛ بخدا سوگند پرده حرمتش را دريدند ؛ مقام امامت و رهبريش را بر خلاف تنزيل كتاب خدا و تاويلي كه پيغمبر از ان فرمود از دستش ربوده و ازو گرفتند ؛ و انگيزه اي نداشتند جز كينه هايي كه از جنگ بدر از او داشتند ؛ و انتقامهايي كه بدين وسيله از جنگ احد مي خواستند بگيرند و ان كينه و انتقامها را در دلهاي نفاق جويانه خويش پنهان كرده بودند ...
بخدا سوگند ؛ روزي دارم كه از دنياي شما بيزارم و از مردان شما خشمناكم ؛ پيش از انكه چشم اميدي به ( ياري و كمك انها ) داشته باشم انان را از پيش نظر خود به كنار افكندم ( چون در انها مردانگي سراغ نداشتم تا چشم اميدي به انان داشته باشم ) و پس از انكه در معرض ازمايششان در اوردم انان را دشمن خود دانستم و چه زشت است ( در ميدان كارزار و مبارزه ) شمشير شكسته و نيزه سست و راي و تدبير پراكنده و مضطرب !
و براستي كه بدست خود چه كردار زشتي را براي فرداي خويش فراهم كرده و مورد خشم خداي تعالي قرار گرفته و در عذاب الهي مخلد هستند .
و بناچار من افسار خلافت و وزر و وبال غصب فدك را به گردن خودشان انداختم و ره اوردهاي اين يورش را به عهده خودشان واگذار كردم ، پس نابودي و مرگ و بيماري و ننگ و گرفتاري شايسته اين مردم ستمكار و بر انان باد !
واي بر اينان ، به چه منظوري و چرا اين منصب الهي را از فراز پايه هاي محكم و ستونهاي غير قابل تزلزل رسالت و نبوت و مهبط وحي امين ، و خبير و ماهر در امر دنيا و دين بر كندند ، براستي كه اين كارشان خسران و زياني است اشكار ...
بخدا سوگند ! اگر زمام مركب خلافت را را كه رسول خدا ( ص ) به دست او سپرده بود در دست او واگذارده و از او دفاع و پيروي مي كردند به خوبي ان را مهار و كنترل مي كرد ، و به نرمي و راحتي انان را به راه برده و هدايت مي نمود ، بدانسان كه نه مركب خسته و مجروح شود و نه انكس كه بر او سوار است خسته و كوفته ...
هان ! به خدا سوگند كه اين اعمال و كردار نا بجا ، روزگار شما را ابستن حوادثي كرد كه نتايج شوم ان را پس از اين خواهيد ديد، اما بدانيد كه بجاي شير ، خون تازه و زهري كشنده از ان خواهيد نوشيد . و ان وقت است كه تبهكاران روز زيانباري دارند و ايندگان اثار شوم و بدعتهاي گذشتگان و پيشينيان را خواهند ديد !
پس خود را براي فرا رسيدن فتنه ها و حوادث ناگوار اماده كنيد و دل خوش داريد ، و چشم به راه شمشير هاي برنده و هرج و مرجي فراگيرنده و ديكتاتوري ستمگران باشيد كه حق شما را چپاول كرده و مقدار ناچيزي به شما دهند و دسترنج شما را غصب نمايند ، اي دريغ و افسوس بر شما ! چرا اينگونه شديد ؟ راه خود گم كرده و به بيراهه افتاديد ! »
اين بود فرازي از سخنان حضرت فاطمه  در روزهاي اخر عمر كه حكايت از غم و اندوه وي و حسرتي كه بحال مردم مي خورده است و چگونه پيش بيني و بيان كرده است سالهاي هرج و مرج و خونريزي دنياي اسلام را.
برگرفته شده از وبلاگ بصير

--------------------------------------------------------------------------------

9

فاطمه زهرا سلام الله عليها از نگاه رهبرمعظم انقلاب
اگر شخصيت فاطمه زهرا(سلام الله عليها) براي ذهنهاي ساده و چشمهاي نزديك بين ما آشكار مي شد ما هم تصديق مي كرديم كه فاطمه زهرا(سلام الله عليها) سرور همه زنان عالم است . بانويي كه در سنين كم و در عمر كوتاه به مقامات معنوي وعلمي و معرفتي و به مرتبه اي برسد كه برابر مرتبه انبيا و اولياست.
فاطمه زهرا فجر درخشاني است كه از گريبان او خورشيد امامت و ولايت و نبوت درخشيده است. آسمان بلند و رفيعي است كه در آغوش آن ستاره هاي فروزان ولايت قرار گرفته است.
همه ائمه (عليهم السلام) براي مادر بزرگوار خود تكريم و تجليلي قائل بودند كه براي كمتر كسي اين همه احترام و تجليل را از آن بزرگواران مي شود ديد.
زنان مسلمان در زندگي شخصي ، اجتماعي و خانوادگي خود بايد زهرا(سلام الله عليها) را از جهت خردمندي ، فرزانگي و عقل و معرفت الگو و سرمشق خود قرار دهند و از بعد عبادت، مجاهدت ، حضور در صحنه ، تصميم گيريهاي عظيم اجتماعي ، خانه داري ، همسر داري و تربيت فرزندان صالح از زهراي اطهر (سلام الله عليها) پيروي كنند.
اسلام فاطمه  (سلام الله عليها) را ، آن عنصر برجسته و ممتاز ملكوتي را به عنوان نمونه و اسوه زنان معرفي مي كند. آن زندگي ظاهري او، جهاد او ، مبارزه او، دانش او، سخنوري او ، فداكاري او، شوهرداري او، مادري او، همسري او ، مهاجرت او و حضور او در همه ميدانهاي سياسي و نظامي و انقلابي و برجستگي همه جانبه او كه مردهاي بزرگ را در مقابل او به خضوع وادار مي كرد.
اصولا درك نادرست از شخصيت زن كه ميراث نا مبارك فرهنگ هاي غير اسلامي دخيل در انديشه مسلمانان است، باعث شده است كه آن حضرت تنها از زاويه دختري براي پيامبر ( صلي الله عليه و آله) و مادري براي ائمه(عليهم السلام) مطرح شود و آن شايستگي ها و گزينش الهي كه در شكل گيري زندگي و شخصيت آن حضرت نقش برجسته داشته و زندگي و صفات فاطمه زهرا(سلام الله عليها) را به عنوان اسوه اي براي همه زنان و همه انسانها ، به ويژه زنان ، مطرح مي سازد، مجهول بماند.
حضرت زهرا(سلام الله عليها) برتر از همه زنان برگزيده و سرور زنان از آغاز تاريخ بشر تا پايان است.
منبع:http://abdozzahra.persianboog.com/ 
بسم الله الرحمن الرحيم
پيام مرجع عالى قدر شيعه حضرت آية الله العظمى فاضل لنكرانى «مدظله العالى» به مناسبت ايام شهادت فاطمه زهرا8
الحمدلله رب العالمين و الصلاة و السلام على سيدنا محمد وآله الطاهرين سيما الصديقة الشهيدة فاطمة الزهراء و اللعن على اعدائهم اجمعين.
اين ايام مصادف است با شهادت بزرگ ترين بانوى جهان اسلام حضرت فاطمه زهرا; آن حقيقت گوهرى است كه تا كنون ابعاد وجوديش براى اهل فكر و بصيرت به صورت صحيح و دقيق روشن نگشته است، ذاتى كه از غضب او پيامبر و حق تعالى غضب مى كنند و از رضايت او خشنود مى گردند، و از اين جهت است كه او را فاطمه گفته اند زيرا كه خلق از كنه معرفت او محرومند; حقيقتى كه مى توان گفت علاوه بر اين كه محور اهل كساء است، محور اصلى اهل بيت در آيه تطهير است و از شعاع وجودى او اراده حق تعالى بر اذهاب رجس و تطهير آنان تعلق گرفت. ما كه اكنون مفتخر به پيروى از آن بانوى گرامى و فرزندان معصوم وى هستيم بايد در شرايط كنونى آگاهى بيشتر نسبت به افكار و انديشه ها و دستورالعمل هاى آنان داشته باشيم و مبادا در انجام وظايف خود كوتاهى نماييم. لازم است علماء بلاد و خطباء محترم علاوه بر آن كه مجالس عزادارى را هر چه باشكوه تر انجام مى دهند، ابعاد معنوى و علمى آن حضرت را مورد توجه خاص قرار دهند و بحمدالله مكتب تشيع مشحون از استدلال و منطق است و اهل انصاف و تدبر به راحتى در برابر آن خضوع مى نمايند. دشمن امروزه به خوبى دريافته است كه براى تهى نمودن اين ملت و سيطره بر امور آنان، بايد آنچه را كه تجليگاه اعتقادات و ايمان مردم است، خاموش و كم رنگ سازد، روزى با جهالت تام و تمام گريه و عزادارى بر حضرت سيد الشهداء7 را امرى لغو، و مورد شبهه قرار داده و روزى در شهادت فاطمه زهرا ترديد مى كند در حالى كه اين امر از واضحات تاريخ اسلام است. معاندان بدانند اگر به خيال خود در شهادت آن حضرت شبهه اى را القاء كنند، هرگز نمى توانند در مظلوميت ايشان و ستم هايى كه بعد از رسول خدا به ايشان وارد شد خدشه اى را تصور نمايند; عمر كوتاه وى، خطبه آتشين و سراسر استدلالى او در مسجد النبى، گريه هاى شبانه روزى ايشان دفاع محكم آن حضرت از حريم ولايت ، همه ادله روشنى بر مظلوميت آن بانو است و از اين جهت جهان اسلام در مظلوميت او و شوهرش هميشه عزادار و سوگوار است. انقلاب اسلامى ، از توجه خاص ملت ايران به همين ايام ، نشأت گرفت و امروزه بهترين عامل براى حفظ و تداوم آن اهميت دادن به چنين ايامى است; لازم است مؤمنين و پيروان اهل بيت(عليهم السلام) به ايام فاطميه بيش از گذشته اهتمام ورزيده و نگذارند اين حادثه ناگوار در لابلاى حوادث ديگر كم رنگ شود; و خصوصاً روز سوم جمادى الثانيه را كه از طرف دولت جمهورى اسلامى تعطيل عمومى اعلام شده، مورد عنايت خاص قرار دهند ، باشد كه آن حضرت را كه مادر فرهنگ تشيع است در اين راه همراهى نماييم و در روز قيامت مورد شفاعت خاص ايشان و اولاد طاهرينش قرار گيريم; والسلام على جميع اخواننا المومنين و رحمة الله و بركاته.
قم مقدسه ـ 30/5/80
محمد فاضل

--------------------------------------------------------------------------------

10

فصل دوم اين اثر پاسخ گوي شبهات و پرسش‎هاي گوناگون، درباره ي علل شكست حركت‎هاي استعماري كشف حجاب و عوامل گسترش حجاب اسلامي و منشأ حركت‎هاي بدحجابي و بي‎حجابي در كشورهاي اسلامي، و ارتباط حجاب، در شكل چادر، با دين و مذهب است.
علل شكست حركت‎هاي كشف حجاب 
چرا حركت هاي گسترده ي كشف حجاب و حجاب‎زدايي، از سوي عوامل وابسته به استعمارگران، در بعضي كشورهاي اسلامي، مثل افغانستان، تركيه، ايران و… با شكست مواجه شده است ؟
حداقل سه علت مهم براي شكست حركت هاي حجاب زدايي در كشورهاي اسلامي مي‎توان ذكر كرد:
الف) فطري بودن حجاب
به نظر مي‎رسد كه عامل اصلي گرايش انسان‎ها، مخصوصاً زنان، به حجاب و پوشش، تأمين يك نياز فطري و دروني به نام حيا و شرم است.
شرم، يكي از صفات مخصوص انسان است؛ و انسان تنها حيواني است كه اصرار دارد، دست كم، بعضي از اندام‎هاي خود را بپوشاند. پروفسور اسوالد شوارتز، طبيب و روان شناس اتريشي، در كتاب روان شناسي جنسي درباره ي احساس شرم در انسان‎ها مي‎نويسد:
علاوه بر مردم شناسي، تجزيه و تحليل روان شناسي نيز ثابت مي‎كند كه احساس شرم، يكي از صفات عمده ي نوع بشر است. هيچ قبيله ي اوليه‎اي، هر قدر هم بدوي بوده باشد، شناخته نشده است كه از خود، شرم بروز ندهد و بچه‎هاي كوچك نيز شرم دارند. در طي دوران رشد بشر و هم چنين در خلال رشد افراد، بر وسعت موضوعاتي كه مورد حمايت شرم قرار مي‎گيرند افزوده مي‎شود. حمايت، وظيفه ي مخصوصي است كه به عهده ي شرم گذارده شده است. كاملاً معلوم است كه شرم، قبل از همه چيز از اعضاي تناسلي و وظايف آنها حمايت مي‎كند… ادعاي پيش رفت و مدرنيزم خرقه‎اي بر تن بي‎خبري از ارزش هاي اساسي است؛ و شرم، نخستين قرباني اين گمراهي اخلاقي است؛ مثلاً نهضت اعتقاد به لختي، نمونه ي وحشتناكي از اين ادعاست.(1)
علاوه بر مطالعات مردم شناسي و روان شناسي جنسي، از مطالعات تاريخي نيز استفاده مي‎شود كه انسان در هيچ مقطعي بدون پوشش زندگي نكرده است؛(2) و اين مطلب حاكي از وجود شرم و حياي ذاتي انسان است. از آيات مربوط به خلقت حضرت آدم و حوا نيز فطري بودن پوشش و حجاب استفاده مي‎شود. خداوند در قرآن به انسان‎ها هشدار مي‎دهد كه مواظب باشند مبادا همان گونه كه فتنه و فريب شيطان باعث برهنگي آدم و حوا گرديد، موجب فريب و برهنگي آنان نيز بشود:
يا بَنِي آدَمَ لا يَفْتِنَنَّكُمُ الشَّيْطانُ كَما أَخْرَجَ أَبَوَيْكُمْ مِنَ الْجَنَّةِ يَنْزِعُ عَنْهُما لِباسَهُما لِيُرِيَهُما سَوْآتِهِما.(3)
قرآن هم‎چنين از وسوسه ي شيطان براي برهنگي آدم و حوا خبر مي‎دهد:
پاورقى
(1). به نقل از غلامعلي حداد عادل، فرهنگ برهنگي و برهنگي فرهنگي، ص 68.
(2). براي آگاهي بيش تر ر.ك: روت ترنرويل كاكس، تاريخ لباس، ترجمه ي شيرين بزرگمهر؛ سيدمهدي قانع، «انسان، پوشش و ريشه هاي تاريخي»، مجله ي پيام زن، شماره هاي 18، 19 و 20.
(3) . سوره ي اعراف (7)، آيه ي 27.

--------------------------------------------------------------------------------

11

فَوَسْوَسَ لَهُمَا الشَّيْطانُ لِيُبْدِيَ لَهُما ما وُرِيَ عَنْهُما مِنْ
سَوْآتِهِما.(1)
و بالاخره قرآن از كارايي وسوسه ي شيطان نسبت به آدم و حوا و خوردن از شجره ي ممنوعه و در نتيجه، آشكار شدن زشتي‎هاي آدم و حوا و اقدام آن دو به پوشاندن بدن خود با برگ درختان خبر مي‎دهد:
فَدَلاَّهُما بِغُرُورٍ فَلَمَّا ذاقَا الشَّجَرَةَ بَدَتْ لَهُما سَوْآتُهُما وَ طَفِقا يَخْصِفانِ عَلَيْهِما مِنْ وَرَقِ الْجَنَّةِ.(2)
از تعابير «ينزع عنهما لباسهما» و «ليبدي لهما ما وري عنهما من سواتهما» در آيات فوق به روشني استفاده مي‎شود كه انسان قبل از ارتكاب خطا در بهشت داراي پوشش بوده است؛ هم‎چنين ازتعبير «طَفِقا يَخْصِفانِ عَلَيْهِما مِنْ وَرَقِ الْجَنَّةِ» نيز استفاده مي‎شود كه به دليل برخورداري آدم و حوا از حيا و شرم فطري، پس از برهنه شدن، فوراً بدن خود را با برگ درختان پوشاندند.
البته، علاوه بر عامل فطري كه در پيدايش اصل پوشش دخالت اساسي داشته است، عوامل ديگري، مثل محفوظ ماندن بدن از سرما و گرما، گرايش به تجمل و زيبايي، شرايط محيطي، جغرافيايي، قومي و… در پيدايش تعدد و تنوع و مدل هاي مختلف پوشش مؤثر بوده‎اند.
ب) ديني بودن حجاب
حجاب يكي از احكام مسلم دين اسلام است كه اصل آن از ضروريات مي‎باشد و آيات و روايات فراواني بر آن دلالت دارد كه به بعضي از آنها اشاره خواهد شد؛ بنابراين، به دليل شدت وضوح ديني و شرعي بودن حجاب و پوشش، نيازي به بحث درباره ي آن نيست.(3) همين ديني بودن حجاب باعث شده تا در تاريخِ مبارزه با حركت هاي حجاب‎زدايي، روحانيت و عالمان ديني، در صف نخست اين گونه مبارزات قرار داشته باشند. در قضيه ي كشف حجاب به وسيله ي رضاخان، عالمان ديني و حوزه‎هاي علميه، به دو صورت علمي و عملي با آن مبارزه نمودند. مواجهه ي علمي عالمان ديني در نگارش مقالات، رساله‎ها و كتاب هاي علمي در تبيين حجاب و فلسفه و فوايد آن تبلور يافت. مواجهه ي عملي عالمان ديني در تحمل زندان‎ها، شكنجه‎ها و تبعيدها تحقق يافت كه يكي از نقطه‎هاي اوج آن، قصه ي غم‎انگيز مسجد گوهرشاد مشهد مقدس است.(4)
پاورقى
(1) . سوره ي اعراف (7)، آيه ي 20.
(2). سوره ي اعراف (7)، آيه ي 22.
(3). به رغم اين كه ديني و شرعي بودن حجاب از واضحات است، برخي در ديني بودن آن شبهه كرده‎اند. براي مطالعه‎ي بيش‎تر درباره‎ي شبهه‎ي مذكور و پاسخ آن ر.ك: مهدي مهريزي، «حجاب»، ص 19 ـ 27.
(4). براي آشنايي با قصه ي كشف حجاب و مبارزه ي علمي و عملي علماي ديني با كشف حجاب رضا خان ر.ك: مؤسسه ي فرهنگي قدر ولايت، حكايت كشف حجاب؛ حميد بصيرت منش، علما و رژيم رضاشاه؛ سازمان مدارك فرهنگي انقلاب اسلامي، واقعه يE Eكشف حجاب؛ مديريت پژوهش انتشارات و آموزش، خشونت و فرهنگ، اسناد محرمانه ي كشف حجاب؛ مركز بررسي اسناد تاريخي وزارت اطلاعات، تغيير لباس و كشف حجاب به روايت اسناد؛ فاطمه استادملك، حجاب و كشف حجاب در ايران.

--------------------------------------------------------------------------------

12

ج) آگاهي زنان و دختران از فوايد حجاب
بدون ترديد، بين آگاهي و اعتقاد بيش‎تر و عميق‎تر زنان نسبت به فوايد حجاب و پوشش، و رعايت بيش تر حجاب توسط آنها، رابطه ي مستقيمي وجود دارد كه نمونه ي بارز آن را در حجاب فاطمه ي زهرا و ديگر زنان اهل بيت و اصرار آنان بر حفظ حجاب در شرايط سخت اسارت و اعتراض‎هاي افشاگرانه‎ي آنها در مقابل هتاكي‎هاي مخالفان اهل بيت مي‎توان مشاهده نمود.(1) نقش آگاهي زنان نسبت به فوايد و فلسفه ي حجاب، در مقابله با نقشه‎هاي حجاب‎زدايي استعمارگران در مبارزه ي مردم الجزاير با دولت استعمارگر فرانسه(2) و هم چنين مقاومت دانشجويان دختر محجبه در مقابل مقررات ضد حجاب حكومت لائيك تركيه نيز، قابل توجه است. جلوه‎ي ديگر تأثير آگاهي زنان بر عليه بي‎حجابي، قيام زنان آگاه ايراني در مقابل كشف حجاب رضا خان است. امام خميني (ره)  در اين باره فرموده‎اند:
زن‎هاي ايراني هم قيام كردند بر ضدش و تودهني به او زدند كه ما نمي‎خواهيم اين طور چيزي (كشف حجاب) را.(3)
البته مقاومت زنان آگاه و عفيف ايراني در مقابل نقشه‎هاي استعمارگران، حتي قبل از واقعه ي كشف حجاب رضاخان نيز سابقه داشته است. يكي از نويسندگان خارجي در تمجيد از ايستادگي زنان با حجاب ايراني در مقابل استعمارگران نوشته است:
درود و عزت بي حد، به زنان روبسته ي ايران باد. وي به عزم ثابت سيصد زن شجاع اشاره مي‎كند كه با چادر سياه  و نقاب سفيد، در حالي كه بسياري از آنان در زير لباس طپانچه داشتند، به مجلس رفتند تا نمايندگان از تسليم كشور به بيگانگان احتراز نمايند. به اعتراف اين نويسنده ي آمريكايي، آن بانوان شجاع اعلام داشتند كه اگر وكلاي مجلس بخواهند در حفظ شرف و عزت ايران تسامح به خرج دهند و يا ترديد نمايند، هم آنان و هم شوهران و فرزندان خويش را خواهند كشت، تا لااقل اجسادشان گواهي بر شرف ايراني باشد.(4)
يكي از نويسندگان داخلي نيز درباره ي رابطه ي حجاب و آگاهي زنان و نقش آن در خنثي كردن توطئه‎هاي استعمار غربي مي‎نويسد:
حجاب مال نسل آگاهي است كه به پوشش اسلامي بر مي‎گردد، اين نسلي است كه با اين پوشش اسلامي مي‎خواهد به استعمار غربي و به فرهنگ اروپايي بگويد: پنجاه سال كلك زدي، كاركردي، نقشه كشيدي كه مرا فرنگي مآب كني، من با اين لباس به تو مي‎گويم نه، و به تمام پنجاه سال كارت فاتحه مي‎خوانم.(5)
پاورقى
(1). به كلام حضرت زينب  خطاب به يزيد توجه كنيد:
امن العدل يا ابن الطلقاء تخديرك حرايرك و امائك و سوقك بنات رسول الله  سبايا قد هتكت ستورهن و ابديت وجوههن؛ اي پسر آن مردمي كه جد من اسيرشان كرد و پس از آن آزادشان فرمود، آيا عادلانه است كه تو زنان و كنيزان خود را پشت پرده نشاني و دختران رسول  را اسير به اين سوي و آن سوي كشاني؛ پوشش آنها را بدري، روي آنان را بگشايي؟! شيخ عباس قمي،  نفس المهموم، ص 254.
(2). محبوبه ي پلنگي، «زنان در الجزاير»، پيام زن، شماره ي 50 ـ 59.
(3). امام خميني، صحيفه ي نور، ج 2، ص 30.
(4) . غلامرضا گلي زواره، «استعمار و استبداد و هجوم به فرهنگ عفاف و حجاب» پيام زن، ش 70، ص 15، به نقل از: مورگان شوستر، اختناق ايران، ترجمه ي اسماعيل رايين، ص 241.
(5). علي شريعتي، مجله ي زن روز، ش 1659، ص 77.
ماخذ:پايگاه اطلاع رساني انديشه قم-مركزمطالعات وپژوهشهاي فرهنگي حوزه علميه

--------------------------------------------------------------------------------

13

استفتائات و ديدگاه‎هاي مراجع تقليد درباره‎ي حجاب و لباس(1)
اصل حجاب
امام خميني (ره):
آنها كه زن ها را مي خواهند ملعبه ي مردان و ملعبه ي جوانان فاسد قرار بدهند، جنايتكارند. زنها نبايد گول بخورند. زن گمان نكند اين مقام زن است كه بزك كرده بيرون برود، با سر باز و لخت؛ اين مقام زن نيست، زن بايد شجاع باشد، زن آدم ساز است، زن مربي انسان است.(2)
حضرت آيت الله العظمي گلپايگاني:
«حجاب بانوان در اسلام يكي از اموري است كه از وقتي استعمارگران، چشم طمع به كشورهاي اسلامي و غصب معادن و منابع طبيعي آنها دوختند، مورد حمله ي آنها قرار گرفت؛ زيرا چادر و حجاب زنان مسلمان را يكي از عوامل بزرگ براي بقاء استقلال شخصيت اسلامي كل جامعه ي مسلمانان و حفظ هويت اسلامي آن ديدند و آن را مانع سياسي و اقتصادي و فرهنگي خود شناختند.(3)
حضرت آيت الله خامنه‎اي:
آيا جنايتي از اين بزرگ تر نسبت به زن هست كه زن را با آرايش، مد و جلوه گري زيورآلات سرگرم كنند و از او به عنوان يك ابزار و وسيله استفاده كنند؟ امروز سر و سينه را از زيورآلات پر كردن و آرايش و مد و لباس را بت قرار دادن، براي زن انقلابي مسلمان ننگ است، چادر بهترين نوع حجاب و نشانه ي ملي ماست.
پاورقى
(1). به نقل از «مسائل جديد از ديدگاه علما و مراجع تقليد» ج 1و2؛ تهيه و تنظيم، سيدمحسن محمودي.
(2). صحيفه ي نور، ج 11، ص 254.
(3). حضرت آيت الله العظمي گلپايگاني (ره)،  پيام به كنگره سراسري حجاب.

--------------------------------------------------------------------------------

14

آيا حجاب از ضروريات دين است؟ حكم كساني كه به آن بي اعتنايي مي كنند چيست؟
حضرت آيت الله خامنه اي:
اصل حجاب ضروري دين محسوب است، ولي بعضي فروع آن ممكن است ضروري نباشد و بي اعتنايي به اصل حجاب و عدم رعايت آن معصيت و گناه است.
حضرت آيت الله تبريزي:
اصل حجاب براي زنان از ضروريات دين است و حكم كساني كه به آن بي اعتنايي نمايند، حكم بي اعتنايي به ساير تكاليف ديني است.
حضرت آيت الله صافي:
اصل وجوب حجاب في الجمله از ضروريات اسلام است و منكر آن مرتد است، ولي بي‎اعتنايي به آن با عدم انكار وجوب آن باعث فسق است.
حضرت آيت الله سيستاني:
اصل حجاب از مسلمات شريعت است و در قرآن آمده است، ولي كساني كه توجّه به وضوح آن ندارند، انكار آنها مستلزم انكار نبوت نيست و بي اعتنايي عملي گناه است.
حضرت آيت الله مكارم شيرازي:
آري حجاب از ضروريات دين است، ولي انكار آن براي كساني كه از ضروري بودن آن آگاهي ندارند، موجب ارتداد نمي شود.
حضرت آيت الله بهجت:
بي اعتنايي به حجاب گناه است و داشتن حجاب واجب است.

--------------------------------------------------------------------------------

15

پوشيدن جوراب نازك و بدن نماو بيرون گذاشتن موهاي سر
پوشيدن جوراب نازك و بدن نما براي خانم ها در بيرون از منزل و انظار نامحرمان چه صورت دارد؟ و بيرون گذاشتن موهاي سر از چادر و مقنعه توسط خانم ها در ديد نامحرمان چگونه است؟
حضرت آيت الله خامنه اي:
پوشانيدن بدن از نامحرمان بر زن واجب است و چنين جوراب هايي براي حجاب شرعي واجب كفايت نمي كند و پوشيدن تمام موي سر در برابر نامحرمان واجب است.
  آرايش زنان در خيابان ها و بيرون گذاشتن مقداري از موها و پوشيدن جوراب بدن نما و لباس هاي محرك چه صورت دارد؟
حضرت آيت الله خامنه‎اي:
بر زن واجب است تمام بدن و موي و زينت خود را از نامحرم بپوشاند.
حضرت آيت الله فاضل لنكراني:
حرام است.
حضرت آيت الله بهجت:
حرام است.
حضرت آيت الله صافي گلپايگاني:
حرام است.
حضرت آيت الله مكارم شيرازي:
بدون شك جايز نيست.
حضرت آيت الله تبريزي:
جايز نيست.
حضرت آيت الله سيستاني:
جايز نيست.

--------------------------------------------------------------------------------

16

كراهت چادر مشكي براي بانوان
عدّه اي همراه با تبليغات فرهنگي دشمن، در روزنامه ها و سخنراني هايشان مي گويند: چادر مشكي براي بانوان مكروه است و بايد پوشش جديد، مانند مانتو و كت و دامن با رنگ هاي متنوع، جاي گزين چادر مشكي شود. آيا چنين حرف و اقدامي صحيح است يا نه؟ خواهشمند است نظر شريفتان را مرقوم فرماييد.
حضرت آيت الله خامنه اي:
اين صحبت صحيح نيست، و بهترين حجاب، پوششِ چادر است، و چادر سياه هم بي اشكال است و كراهت ندارد.
حضرت آيت الله تبريزي:
زن بايد بدن خود را در غير وجه و كفين، از نامحرم بپوشاند و نيز بايد زينت خود را بپوشاند و لباسي كه زينت حساب مي شود بايد آن را هم بپوشاند، و با چادر بهتر مي تواند بدن و زينت را بپوشاند و چادر سياه، مثل عباي سياه كراهت ندارد.
حضرت آيت الله بهجت:
اين اقدام باطل است.
حضرت آيت الله صافي گلپايگاني:
نظريه‎ي مذكور صحيح نيست و مفاسد بسيار دارد. متأسفانه در اين زمان عدّه اي اصرار بر آشكار شدن مفاتن زن و خروج او از ستر و عفاف، كه حافظ شخصيت و ارزش و متانت اوست دارند و مع الاسف مي خواهند اين امر را اسلامي جلوه دهند؛ در حالي كه برخلاف اسلام است.
حضرت آيت الله فاضل لنكراني:
چادر مشكي بهترين نوع حجاب است و پوشيدن لباس هايي كه جلب توجه كند حرام است.
حضرت آيت الله مكارم شيرازي:
با توجه به اين كه در حال حاضر رنگ مشكي براي حفظ پوشش زنان بهتر است، كراهت آن ثابت نيست.

--------------------------------------------------------------------------------

17

استفاده از چادر
امروز يك حركت خزنده اي عليه چادر، كه يك حجاب ملّي و سنّتي است آغاز گرديده است، خواهشمنديم نظر مبارك را در اين مورد مرقوم فرماييد.
حضرت آيت الله فاضل لنكراني:
سزاوار است خانم ها از چادر استفاده كنند؛ چون چادر در كشور اسلامي ايران از مظاهر و شعاير اسلام مي باشد و با حفظ اين شعار سعي كنند بانوان محترم، حركت مورد سؤال را خنثي كنند.
حضرت آيت الله صافي گلپايگاني:
چادر بهترين پوشش براي خانم هاست، چون تمامي مفاتن بدن را مي پوشاند. خانم هاي مسلمان بايد آداب و سنن اسلامي را در لباس پوشيدن مراعات كنند و از تجدّدگرايي مضرّ پرهيز كنند.
حضرت آيت الله بهجت:
چادر حجاب پسنديده است.
حضرت آيت الله سيستاني:
چادر حجاب بهتر است و سزاوار نيست زن هاي مؤمن بدون چادر خارج شوند.
حضرت آيت الله مكارم شيرازي:
حجاب يكي از قوانين مسلّم اسلام است و اساس آن پوشاندن بدن و موها غير از صورت و دست ها تا مچ است؛ ولي بي شك چادر حجاب برتر است.
حضرت آيت الله تبريزي:
پوشيدن بدن بر زن واجب، و بهترين نوع پوشش واجب، همان چادر مشكي است كه زن هاي مؤمنه خود را با آن مي پوشانند.

--------------------------------------------------------------------------------

18

پوشيدن لباسهائي باعكس كشورهاي غربي
نظر جنابعالي در مورد پوشيدن لباس هايي كه عكس يا علامت مربوط به كشورهاي غربي روي آن نقش بسته است چيست؟
حضرت آيت الله خامنه اي:
استفاده از اين گونه لباس ها كه ترويج فرهنگ غير مسلمين مهاجم بر مسلمين است، اشكال دارد. (1)
حضرت آيت الله فاضل لنكراني:
بهتر است از اين نوع لباس ها استفاده نكنند.
حضرت آيت الله صافي گلپايگاني:
مسلمين از اين گونه لباس ها استفاده نكنند.
حضرت آيت الله تبريزي:
براي مؤمن سزاوار نيست لباسي بپوشد كه او را از زيّ مؤمنين خارج كند.
حضرت آيت الله مكارم شيرازي:
هرگاه سبب ترويج فرهنگ بيگانگان گردد اشكال دارد.
پاورقى
(1). مجله‎ي نصيحت، شماره‎ي 149.

--------------------------------------------------------------------------------

19

استفاده از كراوات
بعضاً مشاهده مي شود كه بعضي از افراد در مجالس عقد و عروسي و عدّه اي در انظار عمومي، اقدام به نصب كراوات و پاپيون بر روي پيراهن خود مي نمايند، حكم شرعي استفاده از لوازم مذكور چيست؟
حضرت آيت الله خامنه اي:
بستن كراوات و پاپيون چون تقليد و ترويج از فرهنگ مهاجم غير مسلمين است جايز نيست.(1)
حضرت آيت الله صافي گلپايگاني:
كراوات و پاپيون شعار كفار است و مسلمين نبايد از آنها استفاده كنند.
حضرت آيت الله مكارم شيرازي:
با توجه به اين كه كراوات و پاپيون در محيط ما ترويج فرهنگ بيگانه محسوب مي شود، استفاده از آن اشكال دارد.
حضرت آيت الله تبريزي:
براي مؤمن سزاوار نيست لباسي بپوشد كه او را از زيّ مؤمنين خارج كند.
حضرت آيت الله بهجت:
خلاف احتياط است.
پاورقى
(1). مجله ي نصيحت، شماره ي 1154.

--------------------------------------------------------------------------------

20

رفتار زنان با مردان و جلب توجه نا محرم
1) برخورد زن همراه با چهره ي خندان و متبسّم با مردان نامحرم هنگام خريد از مغازه ها و ساير برخوردها چه صورت دارد؟
2) خنديدن زنان و دختران با صداي بلند در خيابان و يا انجام برخي حركات ديگر كه موجب جلب توجّه نامحرمان مي شود چگونه است؟
حضرت آيت الله خامنه اي:
1) صحبت كردن و خنديدن با نامحرم اگر موجب مفسده باشد جايز نيست.
2) از هر كاري كه موجب جلب توجّه نامحرم مي شود بايد پرهيز نمود.
حضرت آيت الله فاضل لنكراني:
1 و 2) به طور كلي دختران و زنان بايد در مقابل مردان نامحرم به نحوي لباس بپوشند و راه بروند و صحبت كنند كه موجب توجّه و نگاه سوء و تهييج مردان نشوند و اگر كردند گناه بزرگ است.
حضرت آيت الله بهجت:
1) هر كاري كه معرضيت ريبه و يا فتنه در آن است جايز نيست.
2) جايز نيست.
حضرت آيت الله مكارم شيرازي:
1) اشكال دارد و هنگام ضرورت نبايد از مكالمات عادي تجاوز كنند.
2) بهتر است زنان و دختران مسلمان از اين گونه كارها بپرهيزند و اگر منشأ فسادي شود جايز نيست.
حضرت آيت الله تبريزي:
1) اگر از روي التفات كاري را كه موجب جلب نظر اجانب شود انجام دهند اشكال دارد.
2) زن عفيف اين كار را نمي كند، بلكه اگر معرض تهييج شهوت براي يكي از طرفين باشد حرام است.
حضرت آيت الله لطف الله صافي:
1) مخالف نص قرآن است ولايخضعن بالقول فيطمع الذي في قلبه مرض.
2) جايز نيست.

--------------------------------------------------------------------------------

21

ورزش بانوان و پوشيدن كت ودامن
برخي در مورد مسائل زنان اظهار نظرهاي نامناسبي را ابراز مي كنند، مانند بحث دوچرخه سواري يا ورزش بانوان، يا در مورد حجاب اظهار مي دارند كه به نظر ما كُت و دامن جهت حجاب كفايت مي كند. نظر حضرتعالي در اين زمينه ها چيست؟
حضرت آيت الله خامنه اي:
اظهارنظر در مسائل ديني و احكام شرعي بر كساني كه صاحب نظر نيستند جايز نيست؛ و بر مؤمنين واجب است در تمام احكام ديني به مراجع بزرگوار تقليد و اسلام شناسان مورد وثوق و اعتماد مراجعه نمايند.
حضرت آيت الله تبريزي:
ترويج اموري كه مبدأ نشر فساد در جامعه يا بي عفّتي زنان و دختران شود جايز نيست؛ و پوشيدن لباسي كه تمام حجم بدن آنان را نشان دهد كه لباس زينت حساب بشود، كفايت نمي كند.
حضرت آيت الله صافي گلپايگاني:
امور مذكوره معرضيّت براي مفسده دارد. بانوان بايد جدّاً از آن بپرهيزند.
حضرت آيت الله بهجت:
هر چه باعث فتنه و فساد باشد اشكال دارد.
حضرت آيت الله مكارم شيرازي:
هر چه موجب اشاعه‎ي مفاسد اخلاقي گردد حرام است.
حضرت آيت الله صافي گلپايگاني:
امور مذكوره معرضيّت براي مفسده دارد. بانوان بايد جدّاً از آن بپرهيزند.

--------------------------------------------------------------------------------

22

پوشش دختران نا بالغ
برخي از مادران، فرزندان دختر خود را كه به بلوغ شرعي نرسيده اند با سر و پاي برهنه درخيابان ها و مجالس در حضور نامحرمان مي آورند، مستدعي  است وظيفه ي والدين را در قبال فرزندان خود بيان بفرماييد و اين بي اعتنايي چه صورت دارد؟
حضرت آيت الله فاضل لنكراني:
بر پدر و مادر است كه فرزندان خود را با آداب و رسوم اسلامي و وظايف شرعي آشنا كنند و چنانچه موارد مذكور موجب تهييج و مفسده شود، اگر چه بچه مميز نباشد، بايد آنان را بپوشانند و حفظ كنند تا جامعه آلوده و بي بندوبار نشود.
حضرت آيت الله سيستاني:
بر غير بالغ، پوشيدن واجب نيست؛ ولي پدر و مادر لازم است كه فرزند خود را به رعايت آداب و شئون اسلامي وادار نمايند و در تربيت صحيح شرعي آنان بكوشند.
حضرت آيت الله بهجت:
تمرين اطفال بر وظايف شرعيه به عهده ي والدين است.
حضرت آيت الله صافي گلپايگاني:
كار صحيحي نيست و والدين موظف اند دختر را از كودكي به رعايت حجاب و گريز از نامحرم عادت دهند و اگر در اين امر مسامحه كنند و دختر را نسبت به نامحرم بي تفاوت نمايند، شريك در معاصي دختر هستند. در حديث وارد شده است كه در مجلسي كه حضرت رضا تشريف داشتند و عدّه اي نيز حضور داشتند، دختر بچه اي وارد شد؛ حضار در مجلس يكي يكي دختر را مورد نوازش قرار دادند، تا رسيد به حضرت رضا آن حضرت از سن دختر سؤال كردند؛ گفته شد پنج سال دارد؛ حضرت دختر را از خود دور كرد و رفتاري كه ديگران كرده بودند ننمودند؛ و اعمال آن بزرگوار بايد براي زن مسلمان سرمشق باشد.
حضرت آيت الله مكارم شيرازي:
بر پدر و مادر لازم است فرزندان خود را به مسائل اسلامي از زمان طفوليت آشنا كنند.
حضرت آيت الله تبريزي:
پوشش بر دختران نابالغ واجب نيست؛ لكن وظيفه ي والدين است كه  دخترانشان را به پوشش اسلامي عادت دهند و فرزندانشان را با احكام اسلامي تربيت نمايند.

--------------------------------------------------------------------------------

23

پوشش دست و صورت در صورت نگاه نامحرم به قصد لذت.
در صورتي كه زن مي‎داند مرد نامحرم به قصد لذت به صورت و دست‎هاي معمولي زينت نشده‎ي او نگاه مي‎كند، در اين فرض پوشاندن صورت و دست‎ها لازم است يا نه؟
حضرت آيت الله خامنه‎اي:
در فرض مذكور بايد حتي وجه و كفين خود را هم بپوشاند.
حضرت آيت الله تبريزي:
بلي در اين صورت بنابر احتياط پوشاندن لازم است.
حضرت آيت الله صافي گلپايگاني:
دست و صورت بنابر احتياط واجب بايد پوشيده شود. (جامع‎الاحكام 2/165).
حضرت آيت الله فاضل لنكراني:
بلي پوشاندن آن لازم است
حضرت آيت الله بهجت:
پوشاندن دست و صورت مطلقا بنابر احتياط لازم است.
ماخذ:پايگاه اطلاع رساني انديشه قم-مركزمطالعات وپژوهشهاي فرهنگي حوزه علميه